Adaptacja dziecka trzyletniego w przedszkolu

 

Dla dziecka 3 letniego moment pójścia do przedszkola to istotny przełom, który odbija się na jego dalszym życiu. Jest to niewątpliwie sytuacja budząca silne emocje. Dziecko czuje się wyrwane z rodzinnego układu, który gwarantuje mu poczucie stabilności i rozumienia tego, co się wokół niego dzieje. Maluch z dnia na dzień zostaje wrzucony w nieznane środowisko. Musi przystosować się do: 1) warunków nowego otoczeni i wymagań związanych z korzystaniem z urządzeń i wyposażenia przedszkola 2) nawiązywania kontaktów interpersonalnych z nieznajomymi ludźmi, 3) przebywania w licznej grupie rówieśników; 4) wymagań stawianych w zakresie czynności samoobsługowych i sposobów odnoszenia się do partnerów interakcji, 5) zmiany dotychczasowych sposobów zaspokajania potrzeb emocjonalnych i biologicznych, 6) zdobywania szybkiej orientacji w środowisku materialnym przedszkola, 7) zmiany rytmu i trybu życia, organizacji dnia, 8) braku oparcia w osobach bliskich w sytuacjach trudnych, 9) innej pozycji w grupie przedszkolnej niż w rodzinie, 10) zmiany w sytuacji rodzinnej, wywołanej faktem podjęcia przez matkę pracy zawodowej. Konsekwencją tego jest fakt, że dziecko nie jest w stanie kontrolować sytuacji i odczuwa ją jako zagrożenie. Dzieci na nowe sytuacje reagują w różne sposób: płaczem ( w ten sposób emocje znajdują ujście), wycofaniem (emocje nie znajdują ujścia, maluch staje się apatyczny, smutny), pozorną akceptacją (dziecko stosuje się do poleceń pani nauczycielki, jego zachowanie w przedszkolu nie budzi niepokoju, natomiast w domu staje się nie wytrzymania), zaburzeniem funkcjonowania (objawem może być np. moczenie nocne, jąkanie; taka sytuacja wymaga interwencji specjalistów).

Proces przystosowania się dzieci 3-letnich do przedszkola może sprawić korzystne zmiany w ich rozwoju pod warunkiem, że będzie on przebiegał na miarę możliwości dziecka. Nie każdy trzylatek jest na tyle dojrzały i gotowy, aby temu procesowi samodzielnie nadać właściwy kierunek. Istnieje potrzeba wsparcia dziecka w tym działaniu przez intencjonalnie stworzone środowisko wychowawcze. Trudna adaptacja dziecka do przedszkola i przeżycia z nią związane mogą bowiem spowodować u malucha barierę utrudniającą oddziaływanie wychowawczo – dydaktyczne przedszkola, a nawet zahamować jego aktywność i rozwój.

Adaptację ułatwia: 1) racjonalne podjęcie decyzji o zapisaniu dziecka do przedszkola, 2) pozytywne myślenie o placówce (zaufanie do personelu), 3) wcześniejsze poznanie placówki przez dziecko, 4) dostarczenie dziecku, w okresie poprzedzającym pójście do przedszkola, doświadczeń przebywania z innymi dorosłymi ( nieobecność mamy) 5) umożliwianie kontaktów z innymi dziećmi, 6) usamodzielnianie dziecka, 7) jasne ustalenie reguł i zasad funkcjonowania w rodzinie i w przedszkolu oraz konsekwencja w ich przestrzeganiu, 8) stopniowe przyzwyczajanie dziecka do placówki ( krótki czas pobytu w pierwszych dniach), 9) akceptacja dziecka i rozumienie jego stresu, 10) wspieranie malucha, okazywanie spokoju, stwarzanie poczucia bezpieczeństwa podczas rozstania, 11) przebywanie z dzieckiem po odebraniu z przedszkola( czas tylko dla niego), 12) ujednolicenie rytmu życia w przedszkolu i w domu.

Adaptację utrudnia: 1) niepewność decyzji rodziców o oddaniu dziecka do przedszkola, 2) brak zaufania do placówki 3) wyrzuty sumienia, niepokój, lęk, poczucie zagrożenia, 4) nieznajomość placówki, 5) brak jasnych reguł, zmienność, 6) traktowanie dziecka przedmiotowo, 7) brak doświadczeń społecznych malucha w kontaktach z innymi dorosłymi i dziećmi, 8) nadopiekuńczość, wyręczanie dziecka w czynnościach związanych z samoobsługą, 9)” złe” przyzwyczajenia dziecka ( zasypianie z dzieckiem ), 10) „ rzucenie na głęboką wodę”- pełny wymiar godzin, 11) straszenie przedszkolem, 12) pośpiech, zdenerwowanie, spóźnianie się – brak czasu dla dziecka, 13) brak zrozumienia dla trudnych zachowań dziecka – obrażanie się na dziecko, odrzucenie.

Udany start dziecka w przedszkolu jest efektem współdziałania wszystkich podmiotów tego procesu, a więc dziecka, jego rodziny, pracowników przedszkola ( kadry pedagogicznej i personelu pomocniczego), otoczenia społecznego ( grupy rówieśniczej, środowiska lokalnego). Budowanie dobrych relacji uwzględniających potrzeby obu stron nie jest procesem łatwym, ani szybkim, jednak przez wypracowanie bliskich i stałych form kontaktu korzyści mogą czerpać obydwie strony. Nauczyciele: 1) więcej wiedzą o dziecku, łatwiej się im pracuje, 2) czują się bezpieczniej, wiedzą, że ich praca znajduje zrozumienie, 3) w trudnych sytuacjach mogą liczyć na współpracę z rodzicami, 4) mają możliwość korekty działań wychowawczych, 5) czują się docenieni, traktowani jak partnerzy, 6)są śmielsi w proszeniu o pomoc i dzieleniu się opiniami Rodzice: 1) mają więcej informacji o dziecku, lepiej je poznają, 2) czują się bezpiecznie wiedząc, że w każdym momencie spotkają się ze zrozumieniem nauczyciela, 3) czują się ważnymi partnerami w wychowaniu, 4) mają możliwość zwiększenia kompetencji wychowawczych w sytuacjach kryzysowych, mogą sprawniej udzielić pomocy dziecku.

Zaangażowanie rodziców w życie placówki nie tylko łączy ich z przedszkolem, ale i ze sobą. Siła tkwi zawsze w zespole. Wspólna troska o dobro dziecka, wzajemne zrozumienie i współpraca wyżej wymienionych środowisk powinny być gwarantem sukcesu.

 

 

Skomentuj

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>